กรือโต๊ะ
 
กรือโต๊ะ
 

    กรือโต๊ะ นิยมเล่นกันในงานมงคลต่าง ๆ โดยเฉพาะใน "งานกินเหนียว" ซึ่ง "มาแกปูโล๊ะ" ที่จัดขึ้นเนื่องจากพิธีต่าง ๆ เช่น
พิธีแต่งงาน ได้แก่ การเล่นเป็นวง ใช้คนตี 7 คน ตามจำนวนของแผ่นไม้ "ลิ้นเสียง" โดยผู้ตีจะถือไม้ตีอันเดียว แล้วตีเสียงไล่กันไปตามทำนองเพลง แต่ต้องพยายามตีให้เป็นเสียงเดียวกัน ปัจจุบันมีอยู่เพียง 3 อำเภอ คือ อำเภอแว้ง อำเภอสุไหงปาดี และอำเภอสุไหงโก-ลก
    ประวัติของกรือโต๊ะนั้นมีอยู่ว่า บนเกาะแห่งหนี่งในเขตประเทศมาเลเซีย ครอบครองโดยสุลต่านคนหนึ่ง ชื่อสุลต่านอาลัน ภรรยาชื่อปุตรี เกาะกือตือรอ มีบุตรชาย 5 คน มักไม่สนิทสนมกลมเกลียวกัน ต่างคนต่างแยกกันไปเล่นของตัวเองคนละทาง สุลต่านจึงออกอุบายหาลูกมะพร้าวมาเจาะรูกลวงทั้งก้นและปากเป็นรูกว้าง แล้วเอาแผ่นไม้แห้ง ๆ มาวางพาดรูลวงนั้น พร้อมทั้งลองตีดูก็มีเสียงแปลก จึงลองทำดูให้ครบตามจำนวนบุตรชาย แล้วเรียกบุตรชายทุกคนมาตีพร้อม ๆ กัน โดยเทียบเสียงให้เป็นเสียงเดียวกัน ต่อเมื่อพร้อมกันแล้วก็เป็นเสียงดนตรีที่แปลก มีการประสานเสียงกันอย่างกลมกลืน ทำให้ลูกชายทั้ง 5 คน ต่างก็เข้าร่วมวงกัน ขาดไม่ได้แม้แต่คนเดียว
    ต่อมามีการเปลี่ยนแปลงจากลูกมะพร้าวเป็นไหดินเผาที่เจาะกัน แล้วมาใช้ไม้กลึงให้กลวงทั้งด้านล่างด้านบนแทน จนกลายเป็นแบบอย่างมาตลอด ผู้นำเข้ามาในประเทศไทยคือ นายโต๊ะ เวาะแล๊ะ มาเล่นที่ กัมปงลาแล อำเภอสุไหงโก-ลกในปัจจุบัน ในที่สุดกลายเป็นเครื่องดนตรีที่มีการประกวดฝีมือกันด้วย

 
   
จากหนังสือ การแสดงพื้นบ้านในประเทศไทย โดย เรณู โกศินานนท์