ลิเกป่า (แขกแดง)
 
ประวัติ นายตรึก ปลอดฤทธิ์
 

ผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมพื้นบ้าน สาขาศิลปะการแสดง (ลิเกป่า)

    นายตรึก ปลอดฤทธิ์ เป็นบุตรนายส้อง นางเนี่ยว ปลอดฤทธิ์ เกิดที่บ้านโคกยาง อำเภอเมือง (ปัจจุบันเป็นกิ่งอำเภอ เหนือคลอง) จังหวัดกระบี่ ภรรยาชื่อนางจาบ มีบุตร ๘ คน เป็นชาย ๖ คน หญิง ๒ คน ปัจจุบันอยู่บ้านเลขที่ ๔๒ ม. ๗ ต. โคกยาง กิ่งอำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่
    นายตรึก ปลอดฤทธิ์ เริ่งสนใจการเล่นลิเกป่ามาตั้งแต่อายุ ๒๐ ปี โดยได้ทดลองฝึกหัด ท่ารำกับครูสวาสดิ์ แก้วโลก และครูเดช แก้วทิพย์ ซึ่งเป็นลิเกมีชื่อในหมู่บ้านขณะนั้น ครูเห็นว่ามีแววที่จะเล่นลิเกป่าได้ จึงได้สนับสนุนให้แสดงต่อมา ต่อมาครูทั้งสองถึงแก่กรรมลงจึงหยุดการเล่นลิเกไประยะหยึ่ง ต่อมาประมาณปี พ.ศ. ๒๕๐๐ จึงได้รวบสมัครพรรคพวกตั้งเป็นคณะลิเกป่าขึ้นอีกครั้ง เพราะเห็นว่าการเล่น ดังกล่าวจะสูญหายไป นายตรึก ปลอดฤทธิ์ได้แสดงเป็นตัวแขกแดงซึ่งเป็นตัวสำคัญมาตลอด ด้วยความสามารถ เฉพาะตัวทำให้เป็นที่รู้จักกันทั่วไป จังหวัดกระบี่ได้จัดประกวดการแข่งขันลิเกป่าขึ้น คณะนายตรึกได้รับการคัดเลือก ให้ชนะเลิศ จากวันนั้นเป็นต้นมา นายตรึก ปลอดฤทธิ์ ได้สร้างผลงานมาตลอดจนกระทั่งปัจจุบันนี้ ในที่สุดก็ได้ รับการคัดเลือกให้รับรางวัล ในฐานะผู้อนุรักษ์มรดกไทยดีเด่น จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯสยามบรมราชกุมาร ี และในปี พ.ศ. ๒๕๓๗ ได้รับการคัดเลือกเป็รผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

    ผลงานของนายตรึก ปลอดฤทธิ์
(๑) ฝึกลูกศิษย์ให้ถ่ายทอดการเล่นลิเกป่ามาหลายรุ่น เช่นนายวัง แก้วโลก นายรวม แก้สทิพย์ นายดำ แก้วทิพย์ ปัจจุบันได้ฝึกลิเกป่าผู้หญิงชุดแม่บ้านไว้ ๑ ชุด ฝึกกลุ่มเยาวชนในหมู่บ้านไว้อีก ๑ ชุด
(๒) นายตรึก มีความสามารถในการรำมโนห์ราด้วย จึงได้ฝึกเยาวชนในหมู่บ้านให้ฝึกรำมโนห์ราพื้นฐานไว้อีก ๑ ชุด
(๓) เผยแพร่การแสดงลิเกป่ากับวัฒนธรรมสัญจรในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือหลายจังหวัด
(๔) แสดงลิเกป่าสาธิตในแหล่งสถานศึกษาที่ขอความร่วมมือ เช่น โรงเรียนต่างๆ หน่วยงานทางวัฒนธรรมอื่นๆ ที่สนใจ
(๕) แสดงลิเกป่าในการต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง หรือผู้มาเยี่ยมเยือนจังหวัดกระบี่เมื่อจังหวัดหรือหน่วยงานราชการขอร้อง
(๖) แสดงลิเกป่าในสถานประกอบการการท่องเที่ยวในจังวหัด เพื่อแสดงถึงวัฒนธรรมพื้นบ้านให้ชาวต่างประเทศชมเป็นประจำ
(๗) เข้าร่วมการแสดงลิเกป่าในงานมหกรรมวัฒนธรรมพื้นบ้านที่จังหวัดสงขลา จังหวัดนครศรีธรรมราช และในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ จะแสดงในงานมหกรรมวัฒนธรรมพื้นบ้าน ณ สถาบันราชภัฏสงขลา
(๘) เผยแพร่การแสดงลิเกป่าผ่านสื่อมวลชนเป็นประจำ คือ
๘.๑ แสดงลิเกป่าออกอากาศที่สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยเพื่อการศึกษาจังหวัดกระบี่ พร้อม บันทึกเทปประกอบรายการ
๘.๒ แสดงลิเกป่าออกรายการ "เวทีชาวบ้าน" ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ ช่อง ๑๑
๘.๓ แสดงลิเกป่าบันทึกสารคดี "โลกสลับสี" ของบริษัทแปซิกฟิก ออกอากศช่อง ๗ สี เรื่อง รอยอดีตที่อันดามัน
๘.๔ แสดงลิเกป่า "รายการมรดกไทย" ออกอากาศทางสถานีโทรทศัน์สี ช่อง ๕
๘.๕ แสดงลิเกป่า "รายการสืบสานไทย" ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีช่อง ๙ อสมท.
๘.๖ แสดงลิเกป่า "รายการบ้านทุ่งพัฒนา" ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สี ช่อง ๗
๘.๗ แสดงลิเกป่าบันทึกรายการเพื่อเผยแพร่ ของกรมการศึกษาโรงเรียน จังหวัดกระบี่
๘.๘ ได้รับการคัดเลือกให้เป็นผู้ฝึกการแสดงทางวัฒนธรรมพื้นบ้าน ในการถ่ายทำภาพยนต์ และเข้าร่วมแสดงเป็นตัวประกอบในภาพยนต์ต่างประเทศ เรื่อง Asafeplace ของ John Sayles

    เกียรติคุณที่เคยได้รับ
(๑) ได้รับโล่เกียรติยศ จากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ในการแข่งขันลิเกป่า ที่ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดกระบี่ ปี ๒๕๒๔
(๒) ได้รับโล่และเข็มเกียรติคุณ จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในฐานะผู้อนุรักษ์มรดาไทยดีเด่น ปี ๒๕๓๔
(๓) ได้รับการคัดเลือกเป็นผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม ของสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ประจำปี ๒๕๓๗ โดยรับพระราชทานโล่เกียรติคุณจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ประวัติศิลปิน
นายตรึก ปลอดฤทธิ์

วิดีทัศน์

ลิเกป่าคณะศิลปินพื้นศรีวิชัย จ.ตรัง

ร่วมอนุรักษ์มรดกใต้

สิริยา คอสเมติคส์

 
 
   
 ข้อมูลจาก เครือข่ายกาญจนาภิเษก สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ