เพลงบอก
 
เพลงบอกสร้อย เสียงเสนาะ
 

ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (การแสดงพื้นบ้าน-เพลงบอก) พ.ศ.๒๕๓๘

    เพลงบอกสร้อย เสียงเสนาะ เกิดเมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๖๘ ที่อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ปัจจุบันอายุ ๗๕ ปี จบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ จากโรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดนครศรีธรรมราช ท่านมีความสนใจ และเริ่มหัดเพลงบอกเป็นครั้งแรกเมื่ออายุ ๑๗ ปี โดยได้ไปเป็นศิษย์ของเพลงบอกปาน ป. ชี้ช้างซึ่งมีฉายว่า "ปานบอด" เพลงบอกสร้อยได้ฝึกฝนอย่างเอาจริงเอาจัง จนเกิดความชำนาญและยึดเป็นอาชีพตั้งแต่นั้นมาจนถึงปัจจุบันนี้ นับเป็นเวลาถึงเกือบ ๖๐ ปีแล้ว ตลอดระยะเวลาดังกล่าว ท่านได้ออกตระเวณว่าเพลงบอกอย่างสม่ำเสมอจนเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายไปทั่วภาคใต้ ทั้งยังได้เคยเดินทางมาแสดงที่กรุงเทพมหานครและประเทศมาเลเซียด้วย
    เพลงบอกสร้อย เป็นผู้ที่มีความตั้งใจในการทำงานเป็นอย่างยิ่ง ทุกครั้งที่จะออกแสดง ท่านจะเตรียมตัวค้นคว้าหาความรู้และข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องที่จะแสดงเป็นอย่างดีจึงทำให้ผลงานของท่านมีคุณค่าสูง ทั้งท่านยังมีลีลาและชั้นเชิงเป็นเยี่ยม ทำให้เป็นที่ถูกใจของผู้ชมและผู้ฟังเสมอ     จุดเด่นประการสำคัญที่ทำให้เพลงบอกสร้อยมีความโดดเด่นเป็นพิเศษคือความสามารถในการสร้างผลงาน ประเภท "มุขปาถะ" อันเป็นการแต่งบทและบอกเพลงด้วยตัวของท่านเอง ซึ่งท่านได้สร้างผลงานเอาไว้มากมายนับไม่ถ้วน แต่เป็นที่น่าเสียดายว่า ผลงานจำนวนมากของท่านไม่ได้รับการบันทึกเอาไว้ มาในระยะหลัง เมื่อเทคโนโลยีการบันทึกเสียงแพร่หลาย ผลงานของท่านจึงได้รับการบันทึกเผยแพร่โดยทั่วไป
    นอกจากการรับงานว่าเพลงบอกในงานประเภทต่างๆ เช่น งานบวช งานศพ งานเทศกาลรื่นเริงทั่วไปอันเป็นงานที่มีรายได้เลี้ยงชีพแล้ว ท่านยังได้ช่วยเหลืองานบุญงานกุศล ตลอดจนงานสาธารณประโยชน์ต่างๆ ที่มีผู้มาขอความร่วมมืออยู่เสมอ ทั้งยังมีส่วนสำคัญในการอนุรักษ์และเผยแพร่ศิลปะวัฒนธรรมพื้นบ้านแขนงนี้ ให้ยังคงเป็นที่นิยมแพร่หลายอยู่ได้ บทบาทสำคัญในการนี้ของเพลงบอกสร้อย คือ การถ่ายทอดฝึกฝนผู้ที่สนใจและมีแววเพื่อให้สืบสอดศิลปะเพลงบอกนี้ต่อไป จนมีลูกศิษย์ลูกหาที่มีฝีมือและชื่อเสียงเป็นที่รู้จักเป็นอย่างดี เช่น เพลงบอกสุรินทร์ เสียงเสนาะ เพลงบอกเลื้อง เสียงเสนาะ เพลงบอกเผ้ง เสียงเสนาะ และเพลงบอกนิกรเสียงเสนาะ ซึ่งเป็นบุตรชายของท่านเองเป็นต้น
    เพลงบอกสร้อย เสียงเสนาะได้รับรางวัลจากการประชันการว่าเพลงบอกและเกียรติคุณ จากการบำเพ็ญคุณประโยชน์หลายประการอาทิ
-ได้รับรางวัลจากนายธานินทร์ กรัยวิเชียร นายกรัฐมนตรี ในโอกาสชนะเลิศการประชันว่าเพลงบอก ที่จังหวัดสงขลา เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๒๐
-ได้รับโล่เกียรติคุณในการชนะเลิศแข่งขันการว่าเพลงบอกในงานแห่พระและทอดผ้าป่า ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ จากจังหวัดสงขลา
-ได้รับโล่เกียรติคุณในการชนะเลิศแข่งขันการว่าเพลงบอกในงานเทศกาลเดือนสิบ ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๓๒ จากจังหวัดนครศรีธรรมราช
-ได้รับการยกย่องให้เป็นผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม สาขากีฬาและนันทนาการ ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๓๔ จากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
   เพลงบอกสร้อย ดำแจ่ม หรือที่ชาวบ้านเรียกกันอย่างติดปากว่า เพลงบอกสร้อย เสียงเสนาะ ได้รับการยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (การแสดงพื้นบ้าน-เพลงบอก) เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๓๘ นับเป็นศิลปินเพลงบอกท่านแรกที่ได้รับเกียรติยศอันสำคัญยิ่งนี้

ประวัติความเป็นมา

ประวัติศิลปิน

เพลงบอกสร้อย เสียงเสนาะ

วิดีทัศน์
เพลงบอกสุรินทร์ เสียงเสนาะ
โสตทัศน์
เพลงบอกสร้อย เสียงเสนาะ
เพลงบอกสร้อย เสียงเสนาะ

ร่วมอนุรักษ์มรดกใต้

 
 
   
ข้อมูล : สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ